terug

Vaas

Collectie: Huis Van Gijn

  • Deze vaas volgt in vorm en delen van de decoratie voorbeelden in brons uit de Song (960-1279)- tot Qing-periode (1644-1912), de zogenaamde late Chinese bronzen. In de Ulrich Hausmann collectie zijn voorbeelden te vinden van de vorm en de decoratieve band rond de hals, in combinatie met de spuwende monsterkoppen die de oren vormen. Nog wat preciezer komen de oren terug in een bronzen vaas uit de Yuan- of vroege Ming-tijd uit diezelfde collectie.[1] De staande banenbladen komen veel voor op dergelijke bronzen, het fries rond de hals stelt waarschijnlijk een monsterkop voor, bekend als taotie. Deze laten bronzen zijn op hun beurt gebaseerd op archaïsche rituele vaten uit de Shang- en Zhou-periodes (samen ca. 1500 v.Chr.- 490 v.Chr.). In die vroege periode hadden ze een functie bij geven van offers, maar in de Song-Ming-periode werden dergelijk vazen als bloemvaas gebruikt. Ook de porseleinen vaas in Museum Van Gijn is ‘gewoon’ een decoratief object. Zeer uitzonderlijk is de decoratie op de buik van de vaas die geheel vol geschilderd is met een zeer regelmatig patroon van wat ik vooralsnog interpreteer als zijde rupsen.

    In de collectie van het Rijksmuseum bevindt zich een set van vier vergelijkbare vazen. Zij hebben echter niet de rupsen op de buik, maar één groot yin-yang embleem. In Europa zijn deze vazen vervolgens beschilderd met emails en goud met een Japans Kakiemon-decor.[2]

    De oren van deze vazen hebben een interessante parallel in Japans porselein. In het begin van de 18de eeuw werden in Japan grote vazen gemaakt met een ver uitlopende hals en op de plek van de buik een kooitje met porseleinen vogels. Deze vogelkooivazen waren waarschijnlijk een zeer exclusieve particuliere bestelling en bestemd voor enkele vorstelijke porseleinverzamelaars van dat moment: August de Sterke, keurvorst van Dresden, die ze liet namaken in Meissen-porselein, en de Bourbon-Condé familie in Frankrijk. De vazen zijn wellicht gebaseerd op Chinees porseleinen interpretaties van bronzen vaten, zoals dit exemplaar in Museum Simon van Gijn. Alleen is de spuwende monsterkop in Japan verworden tot een olifant. Enerzijds een begrijpelijke aanpassing omdat het geheel inderdaad op een olifant met slurf lijkt. Anderzijds toch boeiend, omdat een olifant onbekend was in Japan, maar wel als een zeer exotisch een aantrekkelijk motief gold in Europa. Europese opdrachtgevers moeten de hand gehad hebben in deze verandering bij de ontwikkeling van de bijzondere vogelkooivazen.

     

    [1] Later Chinese bronzes from the collection of Ulrich Hausmann, veiling cat. Sotheby’s Hong Kong, 8 oktober 2014, (vorm: nr. 3364, 15de-16de eeuw; band en oren: nr. 3314, Song; oren: nr. 3302). Zie ook R.D. Mowry, China’s renaissance in bronze; the Robert H. Clague collection of later Chinese bronzes 1100-1900, Phoenix, 1993, nr. 7, pp. 44-47.

    [2] Inv.nr. AK-RBK-1960-5.

  • Log in om uw reactie achter te laten. Inloggen kan pas nadat u zich als gebruiker heeft aangemeld

Soortgelijke stukken