terug

Vaas

Collectie: Kasteel-Museum Sypesteyn

  • Vazen met deze vorm werden in de Kangxi-periode gemaakt in bescheiden aantallen.[1] Het moeten stukken geweest zijn voor Chinese liefhebbers. Voorbeelden zijn te vinden in de grote Chinese museumcollecties en in grote Europese collecties die zich vanaf het begin van de 20ste eeuw toelegden op het verzamelen van ‘Chinese taste’ stukken.[2] In het Rijksmuseum is een exemplaar dat afkomstig is uit de collectie Westendorp en een reparatie heeft in goudlak, een aanwijzing dat het stuk in Japan zou kunnen zijn verzameld. De meeste van deze vazen zijn gedecoreerd in onderglazuur koperrood. Dit rood was de enige andere kleur, naast blauw, die onder het glazuur werd aangebracht en bestand was tegen de hoge oven temperatuur dei voor porseleinfabricage noodzakelijk is. Omdat het in dit rood veel moeilijker was goede resultaten te behalen, draagt de keuze voor deze kleur bij aan de exclusiviteit van de stukken. In Het Hetjens Museum in Düsseldorf bevindt zich een exemplaar dat geheel in blauw is uitgevoerd. De vaas in kasteel Sypesteyn is zeer uitzonderlijk door blauw en rood te combineren. Het rood is geen helder rood geworden, maar wat leverkleurig tot bruin verkleurd. Dit heeft alles te maken met de technische moeilijkheid om onderglazuur rode decoraties goed te krijgen. Het stuk heeft op de bodem een dubbele cirkel, maar is niet gemerkt. Het zal voor Chinese liefhebbers zijn gemaakt, maar niet voor het Chinese hof.

    Op de onderzijde van de vaas is een etiket geplakt met een aantekening, waarschijnlijk van de hand van de verzamelaar, jonkheer Van Sypesteyn. Hij duidt de kleur als peach bloom. De fluweelachtige roze kleur die als peach bloom bekend staat werd bij monochrome voorwerpen bewust gezocht. Het zal bij een figuratieve voorstelling als deze niet de bedoeling zij geweest.

    Die voorstelling is raadselachtig. Het is een fabeldier, aan beide zijden één, dat in de literatuur soms een feniks, soms een draak en soms een vleermuis wordt genoemd. De kop staat op de hals.

    Een laatste opmerking over de vorm: naar mijn idee werden deze vazen niet naar Europa verscheept in de 17de een 18de eeuw. De vorm komt echter wel voor in standaards voor waterpijpen. Aan boord van de Vung tau, een Chinese jonk die - beladen met porselein - op weg naar Batavia voor de kust van Vietnam verging, bevonden zich dergelijke vazen.[3] Alleen de onderzijde is behouden, de decoratie – in blauw – wijkt af. Een ongeschonden vergelijkbaar exemplaar bevindt zich in het museum in Arnhem.[4] Het is duidelijk dat de kop-vormige bovenzijde verschilt van deze bijzondere vazen. Het is uit het exportpakket hetgeen er het dichtste bijkomt.

                     

     

    [1] S.M.A. Groot, De collectie Chinees en Japans porselein in Kasteel-Museum Sypesteyn te Nieuw-Loosdrecht (scriptie universiteit Leiden), z.j. (2003), nr. 78.

    [2] Exemplaren zijn bijvoorbeeld in het Palace Museum, Taipei, De Verboden stad, Beijing, het Shanghai Museum, het V&A, Londen en de Meyingtang-collectie. Voor de verwijzingen zie R. Krahl, Chinese ceramics from the Meiyintang collection, Londen, 1994, Deel I, nr. 754, C.J.A Jörg, Chinese ceramics from the Collection of the Rijksmuseum Amsterdam; the Ming and Qing dynasties, Londen, 1997, nr. 135 en D. Suebsman en D. Antonin (red.), Porzellanschätze der Kangxi-Zeit / Porcelain treasures of the Kangxi period (cat. Hetjens Museum), Düsseldorf, 2015, nr. 56.

    [3] C.J.A. Jörg en M. Flecker, Porcelain from the Vung Tau wreck; the Hallstrom excavation, Singapore, 2001, p. 73, afb. 66.

    [4] S. Hartog, Pronken met Oosters Porselein (tent.cat. Gemeentemuseum Arnhem), Zwolle, 1990, nr. 86.

  • Log in om uw reactie achter te laten. Inloggen kan pas nadat u zich als gebruiker heeft aangemeld

Soortgelijke stukken