terug

Servies

Collectie: Geldersch Landschap & Kasteelen

  • Dit servies is beschilderd in heldere famille rose-kleuren met een decor van twee pauwen. De een toont zijn fraaie staart, de ander kijkt toe. Een bloeiende pioen en chrysant vergezellen de pauwen in het plat, pioen- en prunustakken sieren de rand. Het heldere roze is typerend voor het famille rose-porselein vanaf de periode 1730-1735. Schilderen in opaak roze was een nieuwe techniek, de vroegste stukken, van vóór 1730, zijn wat dof, maar in deze periode zijn de kinderziektes overwonnen. Het decor – daar uitgevoerd in blauw - is bekend uit de Ca Mau, een Chinees schip dat in de Yongzheng-periode (1723-1735) verging en waarvan de lading geborgen en geveild is.[1]

    Eigenlijk is deze serie borden en schalen nog geen volwaardig servies. De set past precies in de vroege ontwikkeling van serviezen in het begin van de 18de eeuw. De VOC bestelde series borden van verschillend formaat met een paar presenteer-schotels, alle voorzien van hetzelfde decor, in de jaren ’30 van de 18de eeuw en stuurde ook instructies naar de kooplieden in Kanton over de samenstelling van dergelijke sets en de gewenste formaten van de verschillende borden en schotels.[2] In 1736 begon ze aan een ambitieus en zeldzaam experiment. Cornelis Pronk werd gevraagd ontwerpen te maken voor een volwaardig 371-delig servies, met terrines, zoutvaten, bierkruiken en een groot aantal verschillende formaten borden en schalen. Het bleek te duur en het project werd niet volledig uitgevoerd, maar het geeft een indruk van een nieuwe vraag die toen bestond. Tot het midden van de eeuw leverde de VOC ‘echte’ serviezen en sets tafelborden in verschillende formaten. De pauwenborden en –schotels op Verwolde passen precies in de eerste fase van deze ontwikkeling.

    Omdat zij vanouds op het huis aanwezig waren, passen ze wellicht ook in de geschiedenis van het huis en de bewoners. In 1738 kocht Evert Jan Benjamin Golstein Verwolde om het vrijwel direct door te verkopen aan zijn schoonzoon Allard Philip van den Borch (1690-1766). Allard Philip was de eerste van een lange reeks Van den Borchen die ononderbroken op Verwolde woonden. Hij was in 1734 getrouwd met Reiniera Charlotta van Golstein. De bruiloft in 1734 of het betrekken van het huis – een voorganger van het huidige - in 1738 zouden beide passende gelegenheden zijn voor de aanschaf van een dan zeer modieus tafelservies. Wellicht zijn de pauwen al vanaf dat moment op Verwolde aanwezig.

     

    [1] Made in imperial China (veilingcat. Sotheby’s Amsterdam, 19-31 januari 2007), nrs. 21-25. Een identiek bord in famille rose bevindt zich in het Groninger Museum, inv.nr. 1989.0319.

    [2] C.J.A. Jörg, Porcelain and the Dutch China trade, The Hague, 1982, pp. 170-174.

     

  • Log in om uw reactie achter te laten. Inloggen kan pas nadat u zich als gebruiker heeft aangemeld

Soortgelijke stukken