terug

Schotel met de doop in de Jordaan

Collectie: Stedelijk Museum Alkmaar

  • Dit is een bijzonder grote schotel met een voorstelling van de doop van Christus in de Jordaan. ‘Mat. 3. 16’, staat er in een cartouche op de rand, zodat elk misverstand is uitgesloten. Hier lezen we: 'En Jezus liep, nadat hij gedoopt was, rechtstreeks uit het water: en de hemel ging open en hij zag de geest van God afdalen als een duif, die licht over hem uitstraalde. En een stem vanuit de hemel sprak: Dit is mijn geliefde zoon, over wie ik zo verheugd ben.' [1]

    Vanaf de tweede helft van de zestiende eeuw bestelden jezuïeten porselein met Christelijke voorstellingen. Zij gebruikten het waarschijnlijk bij de liturgie in Zuidoost Azië en Midden-Amerika. Hoewel het Christendom in 1724 in China verboden werd, bleven de pottenbakkers porselein met christelijke voorstellingen voor Westerse opdrachtgevers vervaardigen. Tot in de eerste helft van de achttiende eeuw werden de Bijbelse voorstellingen voornamelijk in blauw-wit uitgevoerd. De kruisiging en de doop van Christus en de zalving van Saul zijn, voor zover bekend, de enige Bijbelse thema’s die voor 1740 in blauw-wit werden afgebeeld. Met name de kruisiging was populair, de doop is veel zeldzamer.

    De voostelling zal geschilderd zijn naar een nog niet gevonden prent.[2] De randversiering met fruit als allegorie voor de overvloed, lijkt gekopieerd naar voorbeelden van Delfts aardewerk. Toch doet het landschap meer Chinees aan dan Europees, de duif die randversiering ophoudt lijkt namelijk meer op een adelaar en heeft de voeten van de vier-klauwige Chinese draak.[3] Van de Heilige Geest heeft de schilder zich nauwelijks een voorstelling kunnen maken.

    Er zijn enkele andere voorbeelden van deze voorstelling in Nederland, maar niet van dit grote formaat. In het British Museum en het Victoria and Albert Museum in Londen, en in een privécollectie zijn wel overeenkomstige schotels van dit formaat bekend.[4]

     

    Mieke Content

     

     

    [1] D. Howard en J. Ayers, China for the West, Londen, 1978, Deel 1, cat. 306

    [2] D.F. Lunsingh Scheurleer, Chine de Commande, Hilversum, 1989, p. 202.

    [3] W. Eberhard, A Dictionary of Chinese Symbols; hidden symbols in Chinese life and thought, Londen/ New York, 1986, p. 89.

    [4] R. Kerr en L. Mengoni, Chinese Export Ceramics, Londen, 2011, pp. 66, 67, 69; p. 202; D.P. Leidy en M.A. Pinto de Matos, Global by Design; Chinese ceramics from the R. Albuquerque collection. Londen, 2016 cat. 22.

  • Log in om uw reactie achter te laten. Inloggen kan pas nadat u zich als gebruiker heeft aangemeld

Soortgelijke stukken