terug

Scherm

Collectie: Stichting Nationaal Museum van Wereldculturen

  • Dit kamerscherm laat mooi de vermenging van de diverse stijlen en culturen in het voormalige Nederlands Indië zien.
    Het snijwerk van het scherm is duidelijk barok en verwijst naar de late 17de eeuw. Het siersnijwerk toont florale motieven en cherubijnen. Bij de bestudering van Indonesisch snijwerk in een Europese stijl, kun je de etniciteit van de houtsnijder vaak aan de gesneden gezichten, vooral de ogen en neuzen, aflezen. De cherubijnen op deze kamerscherm zijn door en door Europees, wat naar een Europese houtsnijder zou verwijzen.
    Oorspronkelijk zat er een paneeltje met hoogstwaarschijnlijk een familiewapen in het midden van de scherm. Helaas is dit er niet meer en weten we niet wie deze kamerscherm in opdracht had gegeven. Het paneel is vervangen door Balinees snijwerk.
    De standaard staat in sterke contrast met de kamerscherm. De stijl van de standaard staat bekend als Lingzhi. Het niervormige motief is afgeleid van een Chinese paddenstoel en werd sinds de Ming dynastie gebruikt. Vanwege die verschillende stijlen, zou men zou kunnen vermoeden, dat de standaard een latere toevoeging is. Echter is het van dezelfde houtsoort gemaakt en zijn vorm verwijst naar geen ander meubel, waar het onderdeel van had kunnen zijn geweest (behalve als standaard van een ander kamerscherm). Zulke vermengingen van Europese en Aziatische stijlen waren in de 17de eeuw vrij gebruikelijk.

    Het ontwerp van de standaard verwijst naar een Chinese houtsnijder. Mogelijk is ook de scherm door hem gesneden, want de Chinese houtsnijders waren zeer geoefend in het snijden van Europese stijlen. Het zou ook om een samenwerkingsverband tussen een Chinees en een Europeaan kunnen gaan. We kunnen het helaas niet met duidelijkheid zeggen. Evenmin kunnen we met zekerheid zeggen dat de twee onderdelen inderdaad tegelijkertijd zijn ontstaan en voor elkaar waren bestemd. Mogelijk zou het in ieder geval zijn.
    (Van Gompel e.a. 2013, 110-111)

  • Log in om uw reactie achter te laten. Inloggen kan pas nadat u zich als gebruiker heeft aangemeld

Soortgelijke stukken