terug

Fles

Collectie: Museum De Lakenhal

  • Deze fles is in Japan vervaardigd. De gehele buitenkant is wit gelaten en alleen op de bodem is in onderglazuur blauw het VOC-monogram geschilderd, omgeven door bladranken die met linten bijeen zijn gebonden.[1] De gekleurde voorstelling is in Nederland aangebracht. Waarschijnlijk is het tolhuis Huize Halfweg te Lisse afgebeeld.[2] De Haarlemmer trekvaart was een belangrijke verbinding tussen Haarlem en Leiden. Halverwege werd tol geheven. Het huis heeft een kamer voor de commissarissen van Haarlem en één voor hun collega’s uit Leiden. De wapenschilden waren voor vrij veel geld door Rombout Verhulst vervaardigd.

    Het eerste tolhuis werd in 1696 door brand verwoest. Tekeningen, waarschijnlijk van de hand van stadstimmerman Leendert de Windt, geven een idee het nieuwe huis. Het wijkt nogal af van het huis op de fles. Aan weerszijde van de deur zijn op de ontwerptekeningen twee vensters, waartussen prominent de wapenschilden zijn aangebracht. Een tekening (een topografische tekening, geen ontwerp) van J. van der Kloot uit 1772 geeft dezelfde opbouw van het huis, maar hij liet de wapenschilden weg. Er bestaat een inventaris van de inboedel van het huis uit 1791, maar daarin komt deze fles niet voor.[3] Helaas is het huis zelf in 1842 afgebroken om plaats te maken voor de spoorbaan. De wapenschilden zijn behouden; ‘Haarlem’ is ingemetseld in het huis Keukenhof, ‘Leiden’ in het Magdalenaklooster in Haarlem.

    Juist omdat de wapenschilden de meest in het oog springende elementen zijn van zowel Huize Halfweg als het decor op de fles, is de interpretatie van de voorstelling toch wel aannemelijk. De schilder heeft zich blijkbaar enige vrijheid gepermitteerd.

     

    [1] Zie voor de bespreking van het VOC-monogram C.J.A. Jörg, ‘Japanese apothecary bottles with initials’, The “Hyakunenan”Journal of Porcelain Study 7 (1991), pp. 1-26, fig. 9.

    [2] De interpretatie van de voorstelling heb ik overgenomen van de website van Museum Lakenhal. Voor informatie over Huize Halfweg, zie de berichten van Brigitte Rink voor de Vereniging Oud Lisse op internet, ‘Herdenking 350 jaar trekvaart met historie Huize Halfweg.’

    [3] Documentatie Museum de Zwarte Tulp, Lisse. De lijst heeft nr. 6827. Met dank aan Brigitte Rink.

  • Log in om uw reactie achter te laten. Inloggen kan pas nadat u zich als gebruiker heeft aangemeld

Soortgelijke stukken