terug

Een paar grote dekselvazen

Collectie: Landgoed Singraven

  • Dit monumentale paar vazen valt om twee redenen op. In de eerste plaats is dat vanwege de zwarte achtergrond. Dat past precies bij de voorliefde in deze tijd voor zowel porselein als lakwerk. Door het glanzende zwart, de gewaarde kwaliteit van het lakwerk, terug te laten komen in een porseleinen vaas, ontstond het ideale exotische object. Er zijn vazen bekend die deels bedekt zijn met lakwerk en in Europa werd geprobeerd om keramiek te vervaardigen met een zwarte glazuur. Het zijn allemaal onderdelen van deze zelfde fascinatie.[i]

    Het tweede aspect dat opvalt is de prachtig uitgevoerde acanthusrank rond de cartouches op de schouder en de deksel. Dat was geen Japans motief, maar werd door de porseleinschilders toegepast om aan de wensen van de Nederlandse kopers tegemoet te komen. Die rank is ook bekend in de randen van grote porseleinen én lakwerk schotels uit de zelfde tijd. Uit de VOC-archieven weten we dat de VOC-dienaren grote moeite deden om daar lakwerkers te vinden die ‘d’Europise konst en swier’ beheersten.[ii] Exotische voorwerpen bestellen was een lastige zaak. Het moest er Aziatisch uitzien, maar het exotisch element diende binnen de perken te blijven, goed gereguleerd, en graag ingekaderd in een Europese vormentaal.

    Op het eerste gezicht is nauwelijks te zien dat de deksels in Delft zijn bijgemaakt. Dat moet al vroeg in de achttiende eeuw gebeurd zijn, waarschijnlijk omdat de Japanse deksels verloren waren gegaan. Het is erg knap hoe goed de pottenbakkers vorm, decor en kleur hebben getroffen.

    Een vijfdelig kaststel met vergelijkbaar zwart fond bevindt zich in de collectie van Augustus de Sterke (1670-1733) in Dresden. Het werd daar in 1723 gekocht van de kunsthandelaar ‘Madame Bassetouche’.[iii]

     

    [i] M. Kopplin (red.), Schwartz Porcelain; die Leidenschaft für Lack und ihre Wirkung auf das europäische Porzellan (tent.cat. Museum für Lackkunst), Münster, 2003.

    [ii] C. Viallé, ‘Wie was de maker van de lakkoker’, Aziatische Kunst 39/4 (2009), p. 36.

    [iii] Inv.nr. PO 5143, 5169, 5801, 5808, 5813.

  • Log in om uw reactie achter te laten. Inloggen kan pas nadat u zich als gebruiker heeft aangemeld

Soortgelijke stukken