terug

Bord

Collectie: Paleis Het Loo

  • Dit is een zorgvuldige Japanse imitatie van een klein Chinees Kraakbord. Zelfs de rand heeft de accoladevorm die typerend is voor Chinees porselein, maar in Japan vaak achterwege is gelaten. Het is bekend dat de Nederlandse kooplieden in de zeventiende eeuw in Japan porselein probeerden te bestellen dat op het Kraakporselein moest lijken dat ze, door de onrustige overgang van de Ming- naar de Qing-dynastie, in China niet meer konden inkopen. Later, toen de Chinese porseleinindustrie zich allang had hersteld, was er van tijd tot tijd sprake van een opleving van de productie van stukken met een Kraakdecor. Zowel aan het begin als aan het eind van de achttiende eeuw bestond zo’n opleving.

    Hoewel dit type bord me erg bekend voorkomt, heb ik nog geen vergelijkbare stukken kunnen vinden. De versiering op de achterzijde, doorlopende ranken met driemaal een klein wit bloemetje met een blauw hart, is in de literatuur wel terug te vinden en wordt daar gedateerd 1690-1720.[1] Dat houden we daarom ook aan voor het hier besproken bord.

    Dit bord behoort tot de collectie Bredius, een collectie met diverse grote series identieke borden voor de eettafel. Die borden zijn allemaal Chinees en stammen precies uit dezelfde tijd. Deze Japanse variant past er precies is. Het model is iets aangepast aan het Kraak-voorbeeld dat het navolgt. Het plat is iets wijder, de rand is steviger. Zo kon er gemakkelijk van gegeten worden, op gesneden worden en kon bestek zonder probleem op de rand rusten. Kraakborden werden in de eerste helft van de zeventiende eeuw nog niet of nauwelijks gebruikt om van te eten, maar dit Japanse exemplaar was - passend bij de tijd waarin het werd gemaakt - zo aangepast dat het wél op die manier gebruikt kon worden.

    In langdurig bruikleen van Stichting Archief Familie Bredius, inventarisnummer Bredius I 72.

    [1] Catalogus Shibata Collection. Deel I, nr. 444 en Deel II, nr. 582. Met dank aan Menno Fitski die mij hierop wees.

  • Log in om uw reactie achter te laten. Inloggen kan pas nadat u zich als gebruiker heeft aangemeld

Soortgelijke stukken