Achtergrond

Paleis Het Loo

Sinds 1984 is Paleis Het Loo een museum. Bij de overgang van paleis naar museum zijn meubelen en andere voorwerpen die tot het paleis behoorden in de museumcollectie gekomen. Dit waren hoofdzakelijk negentiende-eeuwse stukken. De rest is in de aanloop naar de museumopening en daarna verworven. Dit zijn zowel aankopen als bruiklenen en schenkingen. Voor het Aziatische porselein is allereerst de jardinière van groot belang. Het is zeer aannemelijk dat dit stuk stamt uit het bezit van Mary Stuart, de vrouw van koning-stadhouder Willem III. Van de vissenschaal, het ‘Hemmingson-servies’ en de kandelabers (zie hieronder) is eveneens duidelijk dat ze uit Oranje-bezit stammen.

Een belangrijk bruikleen voor het Chinese porselein is de collectie Bredius. Opvallend is dat in deze verzameling grote series identieke borden voorkomen. Het geeft daardoor de indruk van een oorspronkelijke achttiende-eeuwse collectie die nooit verdeeld is.

Karakteristiek van de collectie

Hoewel op Paleis Het Loo geen Aziatisch porselein aanwezig is uit het bezit van Koning-Stadhouder Willem III en prinses Mary, is er wel een grote groep porselein uit die periode samengebracht. Dit is het sterkste accent in de collectie.

Er is enig Kraakporselein, waaronder een fraaie schotel, een serie achtkantige borden, klapmutsen, een kom met vliegende paarden; nauwelijks porselein uit de Overgangsperiode (een kan); een grote groep uitstekend blauw-wit porselein uit de Kangxi-periode, waaronder grote series identieke tafelborden, een serie fraaie, grote kastkommen en étagère-goed, waaronder miniaturen. Er is ook enig later blauw-wit. De collectie bevat weinig gekleurd porselein, onder deze stukken zijn een melk en bloed puntflesje en twee famille rose figuurgroepjes. Opvallend en geheel passend in deze collectie is een groep grote 19de-eeuwse famille rose en verte vazen die zijn omgebouwd tot kandelabers en drie tuinzetelstellen van 19de-eeuws Chinees porselein. Er zijn enige blanc de Chine figuren (Guanyin, leeuwtjes) en 1 Yixing theepot. In de collectie zijn enkele onderdelen van het eetservies met het wapen van de Oranjes dat Willem V van de VOC-dienaar Hemmingson kreeg, en er is een koffie- en theeservies met het wapen van Willem IV. Er zijn verschillende stukken Chinees porselein overgedecoreerd in Nederland, waarvan een schaal met het portret van Willem IV het fraaiste is.

In de collectie zijn enkele fraaie stukken Japans blauw-wit, waaronder een grote vroege schotel met een intrigerend, maar nog niet te identificeren merk binnen een ovaal; er is enig Imari thee- en chocolade goed en een klein figuurgroepje met een haan. Kakiemon ontbreekt hoewel het zeer de smaak van Willem en Mary was. Tentslotte is er een enkel negentiende-eeuws Satsuma stuk.

Daarnaast is er een schervencollectie afkomstig van de archeologische opgravingen die in de jaren ’80 van de vorige eeuw op het paleiscomplex zijn uitgevoerd.

Voor meer informatie over Paleis Het Loo kun je kijken op www.paleishetloo.nl. De collectie is ingevoerd in TMS. Vanaf januari 2018 is de beeldbank online te doorzoeken via www.paleishetloo.nl/museum/collectie/ met daarin ook de hoogtepunten van de collectie en enkele belangrijke stukken Chinees en Japans porselein. In de ‘CollectieGelderland’ database is vooralsnog geen porselein van Paleis Het Loo opgenomen.

Publicaties

Een overzicht van de collectie geeft A.D. Renting (red.), Paleis Het Loo; een koninklijk museum, Apeldoorn, 2012.

Voor Bredius en zijn porselein: J. Estié, ‘Porselein verzamelen in Den Haag; schatgraven in Museum Bredius’, Museum Bredius; catalogus kunstnijverheid, Den Haag, 2011, pp. 22-41 en de biografie door Louise Barnouw-de Ranitz in A. Blankert, Museum Bredius; catalogus van de schilderijen en tekeningen, Den Haag, 1978.

Hoogtepunten
  • Bord
    Bord
  • Vaas
    Vaas
  • Schotel
    Schotel
  • Schaal
    Schaal
  • Schaal
    Schaal
  • Jardinière
    Jardinière
  • Dekselpot en twee vazen
    Dekselpot en twee vazen
  • Kandelaber
    Kandelaber
terug naar aziatische keramiek in nederland