Achtergrond

Datering van de borden

De literatuur dateert de borden met stadsgezichten rond 1775.[1] De voorliefde voor stads- en dorpsgezichten bereikte op dat moment een hoogtepunt. De borden zijn in Nederland gedecoreerd in Encre de Chine – ook wel Zwarte Kunst genoemd. Dat betekent dat ongedecoreerd Chinees porselein in Nederland moet zijn ingevoerd en voor decorateurs beschikbaar was. Dit was al vanaf de zeventiende eeuw het geval en Amsterdam had een uitstekende reputatie op dit terrein.[2]

 

In de tweede helft van de achttiende eeuw zal het zeker geen probleem zijn geweest om aan ongedecoreerde borden te komen. Vanaf het moment dat de Europese handelscompagnieën in Kanton vaste voet aan de grond kregen (eerste kwart achttiende eeuw), waren zij geïnteresseerd in het inkopen van porselein met specifieke, door de kooplieden zelf bepaalde decors. Ongedecoreerd porselein werd dus in grote hoeveelheden vanuit Jingdezhen naar Kanton gebracht, vooral om daar te worden beschilderd, maar ook om te worden uitgevoerd naar Nederland.

Christiaan Jörg stelde vast dat de VOC vooral wit thee-, koffie- en ander drinkgerei verscheepte, maar bijna geen kommen en borden. Borden en vooral kommen, vrijwel altijd met veel eenvoudiger Nederlandse beschildering dan deze fraaie borden, komen juist volop voor in Nederlandse collecties.[3] Wit porselein moet dus onderdeel hebben uitgemaakt van particuliere handelswaar en het moet gemakkelijk te koop zijn geweest in de porseleinwinkels die Nederland, met name Amsterdam, kende. Over slechts een klein aantal porseleinhandelaren is iets bekend. Een winkel in Den Haag had 40 stuks wit porselein op voorraad, maar de bekende winkel van Martha Raap had het in overvloed, meer dan 4500 stuks.[4]

 

 

 Blader via onderstaande links door de presentatie: 

>> geschiedenis van de kast

>> zoektocht prentvoorbeelden

>> gezichten op Amsterdam (twee borden)

>> stadspoorten (acht borden)

>> torens (zeven borden)

>> waaggebouwen (vier borden)

>> beurs en de korenbeurs (drie borden)

>> uiteenlopende bouwwerken (zes borden)

>> dorpsgezichten (zes borden)

 

 

[1] Scheurleer 1996 (noot 2), Espir 2005 (noot 1), F.&N. Hervouet, La porcelaine des Compagnies des Indes à decor occindental, Parijs, 1986, nrs. 16.92 – 16.127.

[2] Espir 2005 (noot 1) en ‘East Meets West; Oriental Porcelain decoratred in Europe’, Transactions of the Oriental Ceramic Society 65 (2000-2001), pp. 109-168.

[3] C.J.A. Jörg, Porcelain and the Dutch China trade, Den Haag, 1982, p. 161.

[4] C.J.A. Jörg, ‘To the highest bidder: the auction of a porcelain shop in Amsterdam in 1778’, Transactions of the Oriental Ceramic Society 65 (2000-2001), pp. 61-72, daar, pp. 64 en 66.

terug naar een porseleinen atlas van amsterdam